Dar manyda, gysylan howa ulgamy howa çeşme enjamlaryndan, howa çeşmesini arassalaýjy enjamlardan we degişli turba geçirijilerden ybarat. Giň manyda, pnewmatik kömekçi bölekler, pnewmatik hereketlendirijiler, pnewmatik dolandyryş bölekleri, wakuum bölekleri we ş.m. hemmesi gysylan howa ulgamynyň kategoriýasyna degişlidir. Adatça, howa kompressor stansiýasynyň enjamlary dar manyda gysylan howa ulgamydyr. Aşakdaky suratda gysylan howa ulgamynyň adaty akym diagrammasy görkezilýär:
Howa çeşmesi enjamy (howa kompressory) atmosferany sorup alýar, tebigy ýagdaýda howany ýokary basyşly basyşly basyşly howa öwürýär we arassalaýjy enjamlar arkaly basyşly howadaky çyglylygy, ýagy we beýleki hapa zatlary aýyrýar.
Tebigatdaky howa dürli gazlaryň (O₂, N₂, CO₂… we ş.m.) garyndysyndan emele gelýär we suw bugy şolaryň biridir. Belli bir mukdarda suw bugyny öz içine alýan howa çygly howa, suw bugyny öz içine almaýan howa bolsa gurak howa diýilýär. Daş-töweregimizdäki howa çygly howadyr, şonuň üçin howa kompressorynyň işçi gurşawy tebigy çygly howadyr.
Çygly howanyň suw bugunyň mukdary deňeşdirme boýunça az bolsa-da, onuň mukdary çygly howanyň fiziki häsiýetlerine uly täsir edýär. Sykylan howany arassalamak ulgamynda, basylan howanyň guradylmagy esasy mazmunlaryň biridir.
Belli bir temperatura we basyş şertlerinde çygly howadaky suw bugunyň mukdary (ýagny suw bugunyň dykyzlygy) çäkli bolýar. Belli bir temperaturada, suw bugunyň mukdary mümkin bolan iň ýokary mukdara ýetende, şu wagtky çygly howa doýgun howa diýilýär. Suw bugunyň mümkin bolan iň ýokary mukdara eýe bolmadyk çygly howa doýmadyk howa diýilýär.
Doýmadyk howa doýgun howa öwrülen pursatda, suwuk suw damjalary çygly howada kondensasiýa bolýar, bu bolsa "kondensasiýa" diýilýär. Kondensasiýa köp duş gelýän zat. Mysal üçin, tomusda howanyň çyglylygy ýokary bolýar we suw turbasynyň ýüzünde suw damjalarynyň emele gelmegi aňsat. Gyş irden ýaşaýjylaryň aýna penjirelerinde suw damjalary peýda bolýar. Bularyň hemmesi çygly howanyň yzygiderli basyş astynda sowamagy netijesinde emele gelýär. Lu netijeleri.
Ýokarda belläp geçişimiz ýaly, suw bugunyň parsial basyşy üýtgewsiz saklananda (ýagny, absolýut suw mukdary üýtgewsiz saklananda) doýmadyk howanyň doýgunlyga ýetýän temperaturasy çyg nokady diýilýär. Temperatura çyg nokadynyň temperaturasyna düşende, "kondensasiýa" bolar.
Çygly howanyň çyg nokady diňe temperatura bilen däl, eýsem çygly howadaky çyglylygyň mukdary bilen hem baglanyşyklydyr. Çyg nokady suwuň mukdary ýokary bolanda ýokary, suwuň mukdary az bolanda bolsa çyg nokady pes bolýar.
Çyg nokadynyň temperaturasy kompressor inženerçiliginde möhüm ähmiýete eýedir. Mysal üçin, howa kompressorynyň çykyş temperaturasy gaty pes bolanda, nebit-gaz çelekdäki pes temperatura sebäpli nebit-gaz garyndysy kondensasiýalaşar, bu bolsa çalgylaýjy ýagyň suw saklamagyna we çalgylaýjy täsirine täsir etmegine sebäp bolar. Şonuň üçin howa kompressorynyň çykyş temperaturasy degişli bölekleýin basyş astynda çyg nokadynyň temperaturasyndan pes bolmaz ýaly dizaýn edilmelidir.
Atmosfera çyg nokady atmosfera basyşy astyndaky çyg nokadynyň temperaturasydyr. Şonuň ýaly-da, basyş çyg nokady basyşly howanyň çyg nokadynyň temperaturasyny aňladýar.
Basyş çyg nokady bilen normal basyş çyg nokadynyň arasyndaky degişli gatnaşyk gysyş gatnaşygy bilen baglanyşyklydyr. Şol bir basyş çyg nokadynda, gysyş gatnaşygy näçe uly bolsa, degişli normal basyş çyg nokady şonça-da pesdir.
Howa kompressoryndan çykýan basylan howa hapa. Esasy hapalaýjylar: suw (suwuk suw damjalary, suw dumany we gaz görnüşli suw bugy), galan ýaglaýjy ýag dumany (duman ýag damjalary we ýag bugy), gaty garyndylar (pos palçygy, metal poroşogy, rezin ownuklary, smola bölejikleri we süzgüç materiallary, möhürleýji materiallaryň ownuk poroşogy we ş.m.), zyýanly himiki garyndylar we beýleki garyndylar.
Ýaralan ýag rezin, plastmassa we möhürleýji materiallary zaýalaýar, klapanlaryň näsazlygyna we önümleriň hapalanmagyna sebäp bolýar. Çyglylyk we tozan metal bölekleriň we turbalaryň poslamagyna we poslamagyna sebäp bolýar, hereket edýän bölekleriň ýapyşmagyna ýa-da könelmegine, pnewmatiki bölekleriň näsazlygyna ýa-da howanyň syzmagyna sebäp bolýar. Çyglylyk we tozan şeýle hem gaz geçiriji deşikleriň ýa-da süzgüç torlarynyň öňüni alar. Buzdan soň turba geçirijiniň doňmagyna ýa-da çatlamagyna sebäp bolýar.
Howanyň hiliniň pesligi sebäpli, pnewmatiki ulgamyň ygtybarlylygy we hyzmat ediş möhleti ep-esli azalýar we netijede ýüze çykýan ýitgiler köplenç howa çeşmesini arassalamak enjamynyň bahasyndan we tehniki hyzmat çykdajylaryndan ep-esli köp bolýar, şonuň üçin howa çeşmesini arassalamak ulgamyny dogry saýlamak hökman zerurdyr.
Sygylan howadaky çyglylygyň esasy çeşmeleri nämeler?
Sykylan howadaky çyglylygyň esasy çeşmesi howa kompressorynyň howa bilen birlikde sorup alýan suw bugydyr. Çygly howa howa kompressoryna girenden soň, kompressiýa prosesinde köp mukdarda suw bugy suwuk suwa sykylýar, bu bolsa howa kompressorynyň çykyşyndaky basylan howanyň otnositel çyglylygyny ep-esli azaldýar.
Mysal üçin, ulgamyň basyşy 0.7MPa we dem alýan howanyň otnositel çyglylygy 80% bolanda, howa kompressoryndan çykýan basyşly howa basyş astynda doýgun bolsa-da, basyşdan öň atmosfera basyş ýagdaýyna geçirilse, onuň otnositel çyglylygy diňe 6 ~ 10% bolýar. Başgaça aýdylanda, basyşly howanyň çyglylygy ep-esli azaldy. Şeýle-de bolsa, gaz geçirijisinde we gaz enjamlarynda temperatura kem-kemden pese gaçanda, köp mukdarda suwuk suw basyşly howada kondensasiýalaşmagyny dowam etdirer.
Sygylan howada nebitiň hapalanmagy nähili ýüze çykýar?
Howa kompressorynyň sürtgüç ýagy, daşky howadaky ýag bugy we asylgy ýag damjalary, şeýle hem ulgamdaky pnewmatiki bölekleriň sürtgüç ýagy basylan howadaky ýagyň hapalanmagynyň esasy çeşmeleridir.
Merkezden gaçyryş we diafragma howa kompressorlaryndan başga, häzirki wagtda ulanylýan ähli howa kompressorlarynyň (dürli ýagsyz ýaglanan howa kompressorlaryny goşmak bilen) gaz geçirijisine az ýa-da köp hapa ýag (nebit damjalary, nebit dumany, nebit bugy we uglerod bölünmesi) bolar.
Howa kompressorynyň basyş kamerasynyň ýokary temperaturasy ýagyň takmynan 5% ~ 6% -iniň buglanmagyna, çatlamagyna we oksidlenmegine sebäp bolar we howa kompressorynyň turbasynyň içki diwarynda uglerod we lak plýonkasy görnüşinde çöker, ýeňil bölek bolsa bug we mikro görnüşinde asylyp galar. Maddanyň görnüşi basyşly howa arkaly ulgama getirilýär.
Gysgaça aýdylanda, iş wagtynda ýaglaýjy materiallary talap etmeýän ulgamlar üçin, ulanylýan basyşly howada garylan ähli ýaglar we ýaglaýjy materiallar ýag bilen hapalanan materiallar hökmünde kabul edilip bilner. Iş wagtynda ýaglaýjy materiallary goşmaly ulgamlar üçin, basyşly howada saklanýan ähli poslama garşy boýag we kompressor ýagy ýag hapalanmagynyň garyndylary hökmünde kabul edilýär.
Gaty garyndylar basylan howa nähili girýär?
Sygylan howadaky gaty garyndylaryň esasy çeşmeleri:
1 Daş-töweregindäki atmosfera dürli bölejik ululykdaky dürli hapaçylyklar bilen garyşýar. Howa kompressorynyň sorujy porty howa süzgüji bilen üpjün edilen bolsa-da, adatça 5 μm-den aşak "aerozol" hapaçylyklary dem alýan howa bilen howa kompressoryna girip, kompressiýa prosesinde ýag we suw bilen garyşyp, çykyş turbasyna girip bilýär.
②Howa kompressory işleýän wagty, dürli bölekleriň arasyndaky sürtülme we çaknyşyk, möhürleriň könelmegi we düşmegi, şeýle hem ýokary temperaturada çalgy ýagynyň kömürleşmegi we bölünmegi metal bölejikleri, rezin tozany we uglerod bölejikleri ýaly gaty bölejikleriň gaz geçirijisine getirilmegine sebäp bolar.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 18-nji apreli
